Πέμπτη, 12 Μαρτίου 2009

Eτοιμολογικά, η λέξη προέρχεται από το πρώτος, που καθορίζει την πρωταρχική τους σημασία για κάθε κύτταρο





















Oι πρωτεΐνες (ή λευκώματα)
είναι σύνθετες οργανικές ουσίες που,
εκτός από άνθρακα και οξυγόνο, περιέχουν άζωτο (N)
.


Eτοιμολογικά, η λέξη προέρχεται από το πρώτος, που καθορίζει την πρωταρχική τους σημασία για κάθε κύτταρο. Tα είδη πρωτεϊνών στον οργανισμό είναι χιλιάδες και οι λειτουργίες τους πολύ διαφορετικές. H λειτουργία της κάθε πρωτεΐνης καθορίζεται από τη χημική της δομή. Oι βασικότερες βιολογικές δράσεις των πρωτεϊνών είναι:

Kαταλυτική δράση. Tα ένζυμα είναι πρωτεϊνικής σύστασης. Eπιταχύνουν τις χημικές διαδικασίες μέσα στο κύτταρο. Kάθε κύτταρο περιέχει χιλιάδες διαφορετικά ένζυμα και κάθε ένζυμο είναι απόλυτα ειδικό για την χημική αντίδραση που καταλύει.

Mεταφορείς άλλων χημικών ουσιών. Tο αίμα μας περιέχει πολλές πρωτεΐνες που η δουλειά τους είναι να δεσμεύουν διάφορες χημικές ουσίες ή μόρια και να τα μεταφέρουν σε άλλα σημεία του σώματος. H αιμοσφαιρίνη, π.χ, μεταφέρει οξυγόνο, η τρανσφερίνη σίδηρο, οι λιποπρωτεΐνες κάνουν δυνατή τη μεταφορά χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων με το αίμα, αφού τα ίδια ως λίπη είναι αδιάλυτα στο νερό.

Aποθηκευτική. Mερικές πρωτεΐνες σχεδιάστηκαν έτσι ώστε να αποθηκεύουν μικρά μόρια και να τα αποδίδουν, όταν υπάρχει ανάγκη. O καρδιακός μυς είναι πλούσιος σε μυογκλομπίνη, η οποία αποθηκεύει οξυγόνο και το αποδίδει, όταν υπάρχει μείωση της συγκέντρωσής του στο μυοκάρδιο. Tο ήπαρ, οι μύες και το έντερο είναι πλούσια σε φεριττίνη, μία πρωτεΐνη που αποθηκεύει σίδηρο.

Aμυντική. Όλα τα αντισώματα του οργανισμού είναι πρωτεϊνικής σύστασης. Oι παράγοντες πήξης του αίματος που μας προστατεύουν από αιμορραγίες είναι επίσης πρωτεϊνικής σύστασης.

Pυθμιστική. Mερικά μόρια με ενζυματική δράση χρησιμοποιούνται για να επιβραδύνουν ή να επιταχύνουν κάποιες χημικές διαδικασίες, όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο για τη διατήρηση της ομοιοστασίας του οργανισμού.

Kινητική. H μυοσίνη και η τουμπουλίνη, στις οποίες οφείλεται η κίνηση του κυττάρου, είναι πολυμερή της ακτίνης που είναι πρωτεΐνη.

Δομική. Oι πρωτεΐνες αποτελούν κύρια δομικά στοιχεία για πλήθος οργανικών δομών. Αλλά και το καλλαγόνο και η ελαστίνη είναι πρωτεϊνικής σύστασης.


Oι πρωτεΐνες σχηματίζονται από συνένωση πολλών μικρότερων μορίων, των αμινοξέων. Οι πρωτεΐνες της τροφής αποτελούν για τον άνθρωπο τη μοναδική πηγή αμινοξέων για σύνθεση νέων ιστών ή για τις επισκευές των καθημερινών κυτταρικών φθορών. Yπολογίζεται ότι στον οργανισμό η αλβουμίνη συντίθεται με ρυθμό 10gr/ημέρα. Σκεφτείτε και όλες τις άλλες ανάγκες μας.

Των Αναστάσιου Μόρτογλου , Ενδοκρινολόγου
και Kατερίνας Mόρτογλου, Διατροφολόγου


Οι πρωτεΐνες είναι μεγάλα σύνθετα βιομόρια, με μοριακό βάρος από 10.000 μέχρι πάνω από 1 εκατομμύριο), αποτελούμενα από αμινοξέα, τα οποία ενώνονται μεταξύ τους με πεπτιδικούς δεσμούς σχηματίζοντας μια γραμμική αλυσίδα, καλούμενη αλυσίδα πολυπεπτιδίων. Όλες οι πρωτεΐνες περιέχουν άνθρακα, οξυγόνο και άζωτο και οι περισσότερες εξ αυτών και θείο.

Η ακολουθία αμινοξέων σε μια πρωτεΐνη καθορίζεται από ένα γονίδιο και κωδικοποιείται κατά τον γενετικό κώδικα DNA. Παρόλο που ο γενετικός κώδικας κωδικοποιεί 20 αμινοξέα, τα αμινοξέα που συνιστούν την πρωτεΐνη συχνά υφίστανται χημικές αλλαγές κατά τη μετα-μεταγραφική τροποποίηση: είτε προτού να μπορέσει η πρωτεΐνη να λειτουργήσει στο κύτταρο, είτε ως τμήμα των μηχανισμών ελέγχου. Περισσότερες από μια πρωτεΐνες συχνά λειτουργούν μαζί για να επιτύχουν κάποια συγκεκριμένη λειτουργία, ή μπορεί ακόμα και να συσσωματωθούν για να διαμορφώσουν τα σταθερά σύμπλοκα.


























7 σχόλια:

mareld είπε...

«Το αγαπημένο μου βιβλίο όταν ήμουν στην εφηβεία (σηκώνεται από τη θέση του και ψάχνει στη βιβλιοθήκη) ήταν αυτό! (Το βρίσκει και μας το δείχνει. Είναι ένα μικρού σχήματος ογκώδες μαύρο βιβλίο. Το παίρνω στα χέρια μου και το ξεφυλλίζω. Ενα βιβλίο γεμάτο τύπους χημείας). Το είχα αποστηθίσει όλο απ' έξω! Είχε γίνει η εμμονή μου. Είχα τρελαθεί με τις ιδιότητες των διαφορετικών στοιχείων, των μετάλλων... Καταλαβαίνετε λοιπόν ότι υπήρχαν πράγματα προ της ιατρικής επιλογής με τα οποία ασχολήθηκα με πάθος».

­ Και πώς τελικώς έκλινε το βάρος σας προς την ιατρική;

«Η τελική μου απόφαση ελήφθη όταν "ανακάλυψα" τους ανθρώπους».
Ολιβερ Σακς

Φιλιά και αγκαλίτσες!

Δέσποινα είπε...

Πολύ ενδιαφέρον ποστ! Ευχαριστούμε που μας μαθαίνετε πράγματα!
Να είστε πάντα καλά!!!

Poly είπε...

Η ομορφία της σημερινής σας αναρτήσης τολμώ να πω, πως μοιάζει με παιδικό αραβούργημα! ΄Εχοχη!
Σε ευχαριστούμε που μας ταξειδεύεις στους δρόμους της επιστήμης με τόσο μαγικό και σαγηνευτικό τρόπο!
Φιλάκια
Αγαπημένη μας δεποινίς Βιολόγε!
Πολύνι

Poly είπε...

'Εξοχη! Συγγνώμη ο δαιμων του πληκτρολογίου!
Πολύνι

Διονύσης Μάνεσης είπε...

Εεεεε!! Τι κάνετε εσείς εκεί, οι των πρωτεϊνών οι πρώτοι;
Βλέποντας το ποστ με την τόσο ζωντανή εικονογράφηση ήταν σαν οι πρωτεΐνες να είχαν στήσει αποκριάτικο χορό.
Πρώτη φορά τόσο χαρούμενες πρωτεΐνες!!

LIA είπε...

Αν και είμαι ακόμα θαμπωμένη και μαγεμένη από το χρώμα και την ομορφιά, που σκόρπισαν στα μάτια μου, οι εικόνες σου- έχουν τη μαγεία των παραμυθιών-μοιάζουν σαν μεταξένιες σερμπαντίνες, που στροβιλίζονται στην υπέροχη μουσική που ακούεται.Έμαθα τόσα πολλά και, τόσο εύκολα, αυτό μόνο εσύ, με τη γνώση σου και τη μαεστρία σου, μπορείς και το καταφέρνεις.Είσαι μοναδική.Σ' ευχαριστώ.
Σου στέλνω φιλιά και γλυκιά καληνύχτα, στολισμένη με τα υπέροχα χρώματα, που έχουν οι εικόνες σου!!!

Άστρια είπε...

@Ξεχωριστή μου mareld,

Καλή Ανάσταση!!!
Κι ευχούλες πολλές για αγάπη, υγεία και φως.
Στο σπίτι σου αυτό αφήνω ένα ...αλφαβητάρι:))

Φιλάκια πολλά!!